Yöremiz toponomisi ve Visir - Gulen Koyu Resmi Web Sitesi...

Gönderen Konu: Yöremiz toponomisi ve Visir  (Okunma sayısı 5248 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

  • MUSTAFA DÜZENLİ
  • Moderatör
  • *
  • İleti: 219
  • Cinsiyet: Bay
  • www.mustafaduzenli.net
    • MUSTAFA DÜZENLİ'NİN TARİH FORUMU
Yöremiz toponomisi ve Visir
« Topic Start: 08 Ağustos 2008 - 16:22 »
  • Yayınlama
  •  
    Her ne kadar unutulmaya yüz tutmuş olsalar da, Trabzon/OF ve Çaykara civarında eskiden kullanılan köy, mahalle ve mekân isimleri günümüze kadar kullanılmış, bazı yerlerde halen kullanılmaktadırlar.Ancak ne yazık ki; bu isimlerin büyük bölümünün anlamı veya anlamları günümüzde unutulmuştur.
    Son dönemlerde bu isimlerin anlamlarını merak eden birçok insan, zaman zaman kendi yörelerine ait isimleri derleyip, etimolojik talep üzerine bana ulaştırmakta, bende zamanım oldukça ve elimden geldikçe bu isimlerin kelime kökenlerine inmeye ve anlamlarını ortaya çıkarmaya çalışıyorum. Böylelikle bu kelimeler, derlenip kayıt altına alınmaktadır. Bu, yöremiz tarihinin daha iyi anlaşılması ve atalarımızın bizlere bıraktığı kültürel mirasın korunabilmesi açısından önemlidir.
     
    Yöremiz toponomi kültürüyle ilgili olarak derleyebildiklerim arasında, Visir (Gülen) köyü ve bu köy civarında bulunan mahalle ve mekân isimleridir. Aşağıda bu isimler ve bunların etimolojik açıklamaları bulunmaktadır.
     
     

    VİSİR = DERİNLİK, TUĞLA, KİREMİT RENGİ, VİŞNE RENGİ
    Hel. βυσσίζω – visizo = vişne rengine boyama fiilinden türeme ve özellik belirleyen “ro” sonekiyle birleşerek toponim halini almış bir kelimedir. Yeni Yunancada visino = vişne ve vişne rengi demektir. Visiro daha çok, vişne rengine yakın, açık vişne renk anlamı vermektedir. Aşağıda etimolojilerini yaptığımız köye ait toponimlerden de anlaşılacağı üzere, köyde üretilen tuğla veya kiremitlerin etrafa saçtığı toz ve kırıklar sayesinde, yerin açık vişne rengine bürünmesi köye bu ismi kazandırmıştır. Aşağıda ortaya çıkan anlamları sıraladığımızda, bu ismin kelime kökeni ve anlamı daha anlaşılır olmaktadır.



     


    Abişka = yankı yapan
    Hel. άπηχώ + κα – apixo + ka < apişka. Kelimede kullanılan Ş harfi, Yunancada X harfinin karşılığıdır. Karadeniz Rumca’sında bu deforme şekline bolca rastlanmaktadır. Aynı durum Girit ve Kıbrıs Rum kesiminde de mevcuttur. Kelimedeki KA soneki ise, Türkçedeki CIK küçültme sonekinin karşılığıdır. Ayrıca; kelime apis = armut ve sonundaki KA sonekiyle de apis-ka = armutçuk anlamında da karşımıza çıkmaktadır.
     

    Asu Çatağı = kuyu, çukur, çamurluk
    Hel. άσι, άσώ – asi, aso. Bu kelime asos şeklinde, Yunanistan’ın Preveza, Korinthia, Epirus bölgelerinde toponim olarak kullanılmaktadır.
     


    Ayano = parlak, ışıldayan, temiz, açık yer, güneşli
    Hel. άγή-ν – aği-n. Türkçede ayan (açık) aynı kökenden gelmektedir. Ayrıca bu kelime, Aghia + anna toponiminin Türkiye’deki versiyonu olan Ayana da olabilir. Kelime Aya Anna şeklinde Yunanistan’ın İlia, Evia, Kastoria, Argolis gibi bölgelerinde de toponim olarak kullanılmaktadır. Ancak ikinci şeklinin, yani Aya Anna isminin yerin toponiminin aslı olması durumunda, civarda bir kiliseye veya kilise kalıntılarına rastlanılması gerekir. Bu durumun araştırılmaya ihtiyacı vardır.
     


    Devor = Köknar ağacı
    Hel. τέφρα, τεφρή – tefra, tefri. Orjinal anlam: yanmış, hastalıklı, yanık odun vb. gibidir. Kelime Karadeniz Rumca’sında Devori veya Tevori olarak, Köknar ağacı anlamında kullanılmaktadır.
     


    Halev Yatağı = taş yatağı
    Hel. χάλυβος – xalivos. Pontos Rumcasında xalevi = bkz. xalevler
     


    Halevler = taşlıklar
    Hel. χάλυβος + ler – xalivos +ler. Karadeniz Rumca’sında xalevi = ufakça kırılmış sert taş parçalarıdır. Orijinal anlam: çelik olmakla birlikte, anlam genişlemesiyle sert taş parçaları için kullanılmıştır. Yunancada χαλίκι – xaliki gibidir.
     

    Halkobul gölleri = küçük bakır bakraç gölleri
    Hel. χαλκό + πουλί – xalko + puli. Kelime Karadeniz Rumcasında güncel olarak kullanılmakta ve anlamı bilinmektedir.
     

    Han = han, geçici konaklama yeri
    Fars. xan – han. Pontos Rumca’sına anlam genişlemesiyle birlikte kahvelerin, dükkânların bulunduğu yer veya köyün merkezi olarak kullanılmaktadır.
     

    Horofter = horon oynanılan yer
    Hel. χορεύω + τέρι
     

    Horom Düzü = horon oynanılan düzlük
    Hel. χορών – horon. Pontos Rumca’sında bu kelime horon ve horom olarak kullanılmaktadır. Orijinal anlamı ise dans’tır.
     

    Hozanlar = çimen, çayır
    Hel. γκαζόν – kazon. Kelimede bulunan LAR soneki, Türkçede çoğul olarak kullanılan LAR sonekidir.
     

    İsirluk = düzlük
    Hel. ίσιο + ρο – isio + ro. Kelimedeki LUK soneki, Türkçede LIK sonekinin Karadeniz şivesinde deforme olmuş şeklidir.
     

    Kambo = düz tarla
    Hel. καμπος – kampos. Kelime Karadeniz Rumca’sında sıkça kullanılmaktadır.
     

    Karhane = İş hanı
    Fars. kar + xane. Bu kelime İran ve Afganistan’da da toponim olarak kullanılmaktadır. Kelime Farsça olup, Türkçe üzerinden dilimize girmiştir. Ancak burada Türkçedeki anlamı olan ‘Kerhane’ gibi değil, bizzat orijinal anlamı olan ‘İş hanı’ olarak kullanılmaktadır.
     

    Karlevo = küçük dağ tepesi
    κάρη-λόφος – kari-lofos < karlofo < karlevo. Kelimedeki F harfinin V gibi telaffuz edilmesi, birçok kelimede rastlanmaktadır.
     

    Kestane Yatağı
    Hel. κάστανο – kastano. Bu kelime de Pontos Rumcasında sıkça kullanılmaktadır. Türkçeye Rumcadan geçmiştir.
     

    Kilise Düzü
    Hel. εκκλησία – eklisia.
     

    Kiraz Irmağı
    Hel. κεράσι, κέρασος – kerasi, kerasos. Pontos Rumca’sında “kirezi” gibi kullanılır.
     

    Kohlaconlar = sert kabuklu, salyangoz semeri ve benzer türler
    Hel. Κοχλιό + ακι – koxlıo + aki. Kelimedeki Lar soneki Türkçe çoğul sonekidir.
     

    Kolisti = bitişik
    Hel. κολλήσω, κολλητή. Pontos Rumcasında iki anlamda kullanılmaktadır. 1. kolisti = bitişik 2. kolisti = yanık, yanmış.
     

    Kolizmat = yakılmak için ayrılan
    Hel. κολλίζω – kollizo + ati. Pontos Rumcasında kelimenin mastarı “kolisma = yakmak” tır. Kelimenin orijinali; κολεάζω – koleazo = yakmak için depolama, yakma.
     

    Komanit = vurularak ayrılan parça, parça, bir ağaç türü
    Hel. κόμμα-ν + είδη – koman + idi. Ayrıca, κούμαν + είδη – kuman + idi = Spentam adı verilen bir ağacın farklı bir türü gibi bir kelime de karşımıza çıkmaktadır. Bu kelime; komanis, komanos gibi formatlarıyla, Yunanistan’ın İlia, Kozani, Batı Makedonya ve Batı Yunanistan bölgelerinde de rastlanmaktadır. Kelimenin soneki olan “idi”nin “it” gibi hal alması, onlarca örnekte rastlanılan bir durumdur. Bu toponim aynı zamanda Yunanistan’da Komanidi şeklinde, soyadı olarak kullanılmaktadır.
     

    Kondu = bir yerin kabarmış bölümü, eklem yeri, birleşme noktası
    Hel. κόνδοι – kondi. Pontos Rumcasındaki kordili = düğüm de bu kelimeden türemektedir. Yani, ipin kabardığı yer. Zaten bu toponim ile ilgili olarak daha yukarıda Skenas (İşkenaz) diye anılan bir başka toponime de rastlanmaktadır.
     

    Kornofol = karga yuvası
    Hel. κορόνα + φώλια – korona + foli. Pontos Rumcasında ve daha orjinal biçimiyle “koronofoli” olarak kullanılmaktadır. Bu toponimin aynısı, κορνοφολεά – kornofolea olarak, Yunanistan’ın Evros (Epirus) Doğu Makedonya ve Trakya’da da kullanılmaktadır.
     

    Kukulislar = birikimler, yığınlar
    Hel. κουκούλι – kukuli. Pontos Rumca’sında kukuli = yığın, kukulizo = yığıyorum anlamında kullanılmaktadır. Ana dili yarı Türkçeleşmiş köylerde kukulis etmek = yığmak olarak da kullanılmaktadır. Yığının şekli olan, ince ve sivri zirveden aşağıya doğru koni şeklinde açılması durumu, bu kelimenin bazı başlık veya yün fesler için de kullanılmasına neden olmuştur. Bu kelime, kukuli, kukulion, kukulitsa gibi formatlarıyla; Yunanistan’ın Arta, Epirus, Yoannena, Axea, Preveza gibi bir çok yerde toponim olarak kullanılmaktadır.
     

    Kulubister = deviren yer, yuvarlanılan yer
    Hel. κώλο + άνω + πίζω + τέρι – kolo + ano + bizo + teri. Bu kelime Pontos Rumca’sında kulubizo, kulunbizo = kaldırıp deviriyorum anlamında kullanılır. Kelime bütününü oluşturan kök kelimelere bakarsak; “kolo = kıç – anobizo = yukarı kaldırmak” olarak karşımıza çıkmaktadır. Yani; kıçından tutup yukarı kaldırmak demektir. Sonek olarak kullanılan “teri” de, kelimeye kaldıraç anlamını kazandırmaktadır.
     

    Kurkanzel = eğri büğrü, dikenli eklem, kanca
    Hel. κρόκος + κόνδυλος – kroκos + kondilos < krokondilo < kurkandelo < kurkanzel/ bu kelime Pontos Rumca’sında güncel olarak kullanılmaktadır.
     

    Kurkuluç = eğri büğrü tepecikler, inişli çıkışlı yer
    Hel. κρόκο + κολάκια – kroko + kolaki < kro-kolaki < kurkuluçi. Pontos Rumca’sında kurkuluçi kelimesinin tamamı kullanıldığı gibi, kelimenin “kuluçi” kısmı da, “horoz ibiği” anlamında kullanılmaktadır. Bu kelime yine toponim olarak ve kurkuli şeklinde Yunanistan’ın Evia adasında kullanılmaktadır.
     

    Lakoz Irmağı = kuyu ırmağı
    Hel. λάκκος – lakkos. Bu toponim Yunanistan’da lakos şekliyle Kefalonia, İyonya adaları, Lakonia, Peloponisos, Mesinia vb. bölgelerde bolca kullanılmaktadır.
     

    Limli’nun yeri = gölün yeri
    Hel. λήμνος – limnos. Bu kelime Pontos Rumcası içerisinde toponim olarak kullanılmaktadır. Örnek; Ocena (Köknar / Çaykara / Trabzon) limni, limniya. Ayrıca bu toponim, Yunanistan’da oldukça yaygın kullanılan ve yüzlerce örneği bulunan bir toponimdir.
     

    Lival = küçük su kaynağı
    Hel. λιβάδια – livadi. Kelime Pontos Rumca’sında da güncel olarak kullanılmaktadır. Bu kelime de Yunanistan’da livadi, livadiya, livadion gibi değişik formatlarda toponim olarak kullanılmakta ve yüzlerce örneği bulunmaktadır.
     

    Mağaraş = büyük dağ
    Hel. μέγα + ράχη – mega + raxi. Kelimedeki X harfi Pontos Rumca’sında Ş gibi kullanılmaktadır. Dolayısıyla raxi = raşi gibi telaffuz edilmektedir.
     

    Makleso = afacan, canlı, vahşi
    Hel. μάχλος, μαχλάσι – maxlos, maxlasi.
     

    Maynenzo = İncil de bir isim, çakmak taşı, ateş yeri, ateşe sürükleme yeri
    Hel. μάιναν + οδός – mainan + odos Kelime mainas = sıcak ve Türkçeleşmiş biçimi ile Manyas (Balıkesir) olarak da karşımıza çıkmaktadır. Aynı zamanda, köyün bütün toponim sistematiğine bakıldığında da, sıcak veya ateş ile ilgili olması ihtimali güçlü gözükmektedir. Anlamı; ateşe veya fırınlama yerine götüren yol demektir. Kelimenin ikinci kısmı olan “odo”, sürükleme ile ilgili bir kelimedir. Bu ikinci kelimenin “ozo” gibi telaffuzuna örnekler oldukça çoktur. Arapçada eüdü – eüzü, ağdam – ağzam,veleddallin – velezallin gibi örnekler verilebilir. Kelimedeki D harfi zaten Türkçe D gibi değildir. Bu harf, D harfini alt ve üst dişlerin arasına dilin getirilişi ile ortaya çıkarılan ses gibidir. Arapça alfabenin dördüncü harfi The gibidir. Anlamı; sokak, yol, vb. gibidir.
     

    Oflara = ıhlamur ağacı
    Hel. φλαμούρια – flamuria. Kelime hem fleri, hem de flamuri, flampuri şekliyle de Pontos Rumca’sında kullanılmaktadır. Fleri sadece ıhlamurun ağacı, flamuri ise ıhlamurun kullanılan yaprak ve tomurcukları için kullanılır. Kelimenin başındaki O harfi, kelimenin Türkçeleşmeye başlamasının sonucu kelimeye eklenmiş ve seslendirilmeye başlanmıştır. Çünkü, Türkçe de iki sessiz harfle kelime başlamaz. Bu kelime; flamuri, flamurion şekliyle toponim olarak Yunanistan’da bolca kullanılmaktadır.
     

    Oxlara = yeşil
    Hel. χλωρό – xloro. Kelimenin başındaki O harfi için bkz. Aynen Oflara gibi sonradan eklenmiştir. Bu gibi örnekler de oldukça çoktur. Kelimeye toponim olarak Ocena (Çaykara / Köknar) köyünde xlorotis kurçe, Kıbrıs Rum kesiminde de Xloraka formatında rastlanmaktadır.
     

    Refanlar = bir bitki türü
    Hel. ρέφανος – rafanos. Pontos Rumca’sında “refanitsa” ismi, bir bitki türü için kullanılmaktadır.
     

    Rimantos = ırmak, suların açtığı hendek
    Hel. ρέμα + αντος – rema + antos < remantos < rimantos. Bu kelime de Yunanistan’da rema, remata, remati gibi formatlarıyla Thesalya, Preveza, Epirus, Mesinia gibi bölgelerde toponim olarak kullanılmaktadır.
     

    Sanukli = komşu mahalle
    Hel. συνοικία – sinikia. Kelimedeki Li soneki ise Türkçe sonek olarak kullanılan _lı’dir. Bu kelime, sinikia şeklinde Yunanistan’ın Korintia, Peloponiso ve Trikalon bölgeleri, sinikli olarak da Türkiye’nin Malatya bölgesinde toponim olarak kullanılmaktadır.
     

    Saspalar = buruşma, sıkışma, kırma
    Hel. συσπά – sispa < συν + σπάω – sin – spao. Kelimedeki sonek, Türkçede kullanılan Lar sonekidir.
     

    Sehil = sıcak
    Hel. σύχλιο – sixlio. Pontos Rumca’sında kelimenin xliyo kısmı da sıcak anlamında güncel olarak kullanılmaktadır.
     

    Sülenler = havalandırma borusu, su borusu veya hendeği
    Hel. σωλήν – solon. Ayrıca; σολανόν – solanon = bir bitki türü. Bir diğer kelime Latince sola = ayakkabı altı, oturak vb. Kelimedeki sonek, Türkçe de kullanılan ‘Ler’ sonekidir.
     

    Trakli = kömürlü
    Hel. θράκα – thraka. Kelimenin sonundaki sonek, Türkçede kullanılan Lı sonekidir.
     

    Vizalantoz = tuğlalık, kiremitlik, taşlık yer, kiremit deposu
    Hel. βησάλι – visali + antos < visalantos. Ayrıca, βύσσαλο – visalo + antos < visalantos.
     

    Sikoşo = kurutma, kızartma, fırınlama yeri
    Hel. σύκχος – sikxos. Bu kelime biraz farklı dejenere olmuş olsa da, diğer toponimlerin anlamlarına bakıldığında, kelimenin bu anlamlarla ilişkili olabileceği muhtemeldir.
     

    Zaxameya = hayvanların kaybolduğu yer
    Hel. ζώα χαμός – za + xamos. Kelime Pontos Rumca’sında türetilmiş bir kelime olduğu anlaşılmaktadır. Bu kelime gibi birçok birleşik kelimeye sözlüklerde pek rastlanmayabiliyor.
     
     

    Not: yukarıdaki toponimlerin anlamlarına baktığımızda, karşımıza tuğla, kiremit, taş, taşlık, çakıl, çamur, sıcak, fırın, kömür, yığın, yakılacak şey, havalandırma, kırma, kırık, kum, iş hanı gibi kelimeler çıkmaktadır. Dolayısıyla, bütün anlamların birbiri ile ilişkisi göz önünde bulundurularak, köyde kiremit, çakıl veya tuğla imalatının varlığı, üretilen ürünlerin satıldığı bir de iş hanının bulunmuş olduğu tespit edilmiştir.
     

    Kaynakça
    1. Mega Leksikon tis Ellinikis Glossis. D. Dimitrakou
    2. Mega Leksikon tis Ellinikis Glossis. Liddel & Scott
    3. İstorikon Leksikon tis Pontiakis Dialektu. A. Papadopoulou
    4. Karadeniz Ansiklopedik sözlük. Özhan Öztürk
    5. Türkçe İngilizce sözlük. Redhouse
    6. Türkçe Farsça Sözlük. İbrahim Olgun - Cemşit Drahşan
    7. Lexicon Latino-Graecum. E. D. Tsakalotou
    8. Hakasca - Türkçe Sözlük. Ekrem Arıkoğlu
    9. Divanü Lügati’t Türk. Kaşkarlı Mahmud
    10. Uzbek Dictionary. Nicholas Awde – William Dirks – Umida Hikmatullaeva
    11. Türkmen – English Dictionary. Jonathan Garrett - Greg Lastowka - Kimberly Naahielua - Meena Pallipamu
    12. 1997,1998 Uyghur Dictionary Project
    13. Etimologia. Theodoros Moisiadis
    14. Microsoft Encarta 2005
    15. Etimolojik Osmanlı Türkçesi Sözlüğü – Mehmet Kanar
    16. The Hittite Dictionary – Hans G. Güterbock and Harry A. Hoffner
    17. Ansiklopedik Türkçe Sözlük – Kemal Demiray
    18. Trabzon-Maçka etimoloji sözlüğü – Kudret Emiroğlu
    19. Lazca Türkçe-Türkçe Lazca sözlük - Metin Erten
    20. Öz Türkçe Sözlük – Ali Püsküllüoğlu
    21. Leksiko Pontiakis Dialektu – Thomas Tsopuridis
    22. Toponimiko Tis Karpathu – Konstantinos Minas
    23. Yirmi beş adet farklı Yunanca yerel ağız, şive ve lehçelere ait sözlüklerden de yararlanılmıştır.
     

    Açıklamalar
    Kelimelerdeki “X” harfleri Türkçede sert H veya Arapçanın yedinci harfi ‘He’ nin karşılığıdır. Bazı makalelerde bu harfin yazılış şekline KH gibi de rastlanılabilir. X harfi ile Pontos Rumca’sından bir kaç örnek olarak, Xorevo = Horon yapıyorum, Xara = Sevinç, Xoli = Kızgınlık, küsme gibi kelimeler verilebilir. Ayrıca X harfinin önüne E, İ gibi sesli harflerin gelişi ile Türkçe Ş harfine dönüşmektedir.
     
    Türkçe olan toponimlerin etimolojisinin yapılmasına gerek duyulmamıştır.
     

    Etimolojide kullanılan metotlar
    1. Etimolojide A-A, İ-A, E-A, İ-O ve benzeri sesli harflerin bir araya gelişi ile birisinin ortadan kalkması dikkate alınmıştır.
    2. Etimolojide sesli harflerin deforme olma şekilleri U < O < A < E < İ arasında oluşması muhtemel sürece dikkat edilmiştir.
    3. kelimelerin sonunda bulunan Yİ, YA, YO gibi harflerin GİA, İA, İO gibi harflerden oluşabileceği dikkate alınmıştır.
    4. Pontos Rumca’sının deforme şekli göz önünde bulundurulmuştur.
    5. Etimolojide, yerel dilden başlayarak, daire şeklinde ve dışa doğru gidilerek, etki alanına girmesi muhtemel diller incelenmiştir.
    6. Rumca kelimelerin Latince harflerle yazılışı sırasında uğradıkları deforme şekilleri de dikkatle alınmıştır.


    Derleme: Y. Düzenli
    Etimolojik çalışma: Vahit Tursun




     

    değerli köylülerim Vahit Dursun'u uzun zamandan beri takip eden biri olarak görüşlerini hiç beğenmem ama Yahya abi ile yapmiş olduğu bu calişmayi görmezlikten gelemedim ve sizlerle paylaşmak istedim...
                                                                                                                    saygılarimla


                                                                             


    Kurtulur dil, tarih, ahlak ve iman;
    Görürler, nasılmış, neymiş kahraman!
    Yer ve gök su vermem dediği zaman,
    Her tarlayı sular, arkımız bizim...

    • sky4eve_r

    • Ziyaretçi
    Yöremiz toponomisi ve Visir
    « Yanıtla #1: 08 Ağustos 2008 - 20:54 »
  • Yayınlama
  • guzel bir paylasım. tsk

    • Emrullah Düzenli
    • Aktif Visirli
    • *
    • İleti: 497
    • Cinsiyet: Bay
    Yöremiz toponomisi ve Visir
    « Yanıtla #2: 10 Ağustos 2008 - 13:02 »
  • Yayınlama

  •  

    VİSİR = DERİNLİK, TUĞLA, KİREMİT RENGİ, VİŞNE RENGİ
    Hel. βυσσίζω – visizo = vişne rengine boyama fiilinden türeme ve özellik belirleyen “ro” sonekiyle birleşerek toponim halini almış bir kelimedir. Yeni Yunancada visino = vişne ve vişne rengi demektir. Visiro daha çok, vişne rengine yakın, açık vişne renk anlamı vermektedir. Aşağıda etimolojilerini yaptığımız köye ait toponimlerden de anlaşılacağı üzere, köyde üretilen tuğla veya kiremitlerin etrafa saçtığı toz ve kırıklar sayesinde, yerin açık vişne rengine bürünmesi köye bu ismi kazandırmıştır. Aşağıda ortaya çıkan anlamları sıraladığımızda, bu ismin kelime kökeni ve anlamı daha anlaşılır olmaktadır.


                                                                          

    Visir'i ben gülerken yüzde oluşan sima biliyordum. Demek yanlış biliyormuşum.



    Özetle;

    VİSİR = DERİNLİK, TUĞLA, KİREMİT RENGİ, VİŞNE RENGİ

    Abişka = yankı yapan

    Devor = Köknar ağacı

    Halev Yatağı = taş yatağı

    Halevler = taşlıklar

    Halkobul gölleri = küçük bakır bakraç gölleri

    Horofter = horon oynanılan yer

    Hozanlar = çimen, çayır

    İsirluk = düzlük

    Karlevo = küçük dağ tepesi

    Kondu = bir yerin kabarmış bölümü, eklem yeri, birleşme noktası

    Kornofol = karga yuvası

    Kukulislar = birikimler, yığınlar

    Kurkanzel = eğri büğrü, dikenli eklem, kanca

    Lakoz Irmağı = kuyu ırmağı

    Mağaraş = büyük dağ

    Makleso = afacan, canlı, vahşi

    Refanlar = bir bitki türü

    Rimantos = ırmak, suların açtığı hendek

    Sehil = sıcak

    Sülenler = havalandırma borusu, su borusu veya hendeği

    Trakli = kömürlü

    Sikoşo = kurutma, kızartma, fırınlama yeri

    Zaxameya = hayvanların kaybolduğu yer


    • Ömer Düzenli
    • Aktif Visirli
    • *
    • İleti: 2.750
    • Cinsiyet: Bay
    • GSM: 05356886550
    Yöremiz toponomisi ve Visir
    « Yanıtla #3: 10 Ağustos 2008 - 14:11 »
  • Yayınlama
  • eline saglık mustafa güzel olmus yahya düzenli nin daha cok arastırması var ama neden burda bunları yayınlamıyo bilmiyorum
    ALLAH'ım! Hakkımızda Hayırlı Gördüğünü Gönlümüze Razı Eyle!!!

    • Emrullah Düzenli
    • Aktif Visirli
    • *
    • İleti: 497
    • Cinsiyet: Bay
    Yöremiz toponomisi ve Visir
    « Yanıtla #4: 10 Ağustos 2008 - 18:16 »
  • Yayınlama
  • Halevler

    Halkobul gölleri

    Hozanlar

    İsirluk

    Karlevo

    Kornofol

    Kukulislar

    Kurkanzel

    Mağaraş

    Makleso

    Sülenler

    -------------------------------------------------------------------------------------

    Bu yerleri tarif edecek birileri var mı? Sülenler nereye yakın mesela?



    • Emrullah Düzenli
    • Aktif Visirli
    • *
    • İleti: 497
    • Cinsiyet: Bay
    Yöremiz toponomisi ve Visir
    « Yanıtla #5: 22 Aralık 2008 - 15:05 »
  • Yayınlama
  • Aş'kep'ağa          = Baş açık
    Ander                = Belalı şey, lanetli şey, lanetli nesne, beddualı şey
    Apo(kh)oris         = Ayrılmak. Bir şeyi bölüp (Birbirinden ayrı duracak şekilde) ayırmak.
    A’vrakodesa        = Donsuz kadın, don giymemiş kadın.
    Fiştika               = Basit, ağırlıksız.. Kişiliği oturmamış insan tipi.
    Ğlubis                = Yolmak.
    Ğuli                   = Bir çeşit fazla parçalanmadan pişen kara lahana yemeği.
    Kholisavra         = Kertenkele.
    Khalaz              = Dolu
    Khandoşera        = Kirpi. Üzeri dikenli yer hayvanı.
    Kale                  = İnekleri sürerken köylülerin kullandığı dehleme nidası.
    Kameno             = Garip, çaresiz, kimsesiz, yapayalnız.
    Katuretsiya        = Sidik
    Kihan               = Tarlayı ekine hazırlamak için kazma işlemi.
    Kopel        = Piç
    Kubli       = Asma kilit.
    Kserender     = Kurutmalık. Mısır vb. nebatın doğal olarak kurutulduğu küçük müstakil yapı müstakil ya da evin üst katındaki korkuluklu balkon.
    Kutal                  = Genelde birbirine yakın yerlerden dal çıkarmış ağaç parçası, yemek karıştırma aleti.
    Kukar       = Ucu bükük, ucu kıvrık sopa ya da benzer şey
    Kumuş                 = Kestane ve benzeri ağaç ya da bitki yemişlerinin üzerini örten dikenli koruyucu.
    Kunupa                 = İnce sivrisinek cinsi.(köyde kunuva diye kullanılır. Latincesi kunupadır)
    Kurut       = Erkek üreme organlarında yumurta.
    Kuyis       = Feryat, feryat etmek
    Layika       = Salıncak.
    Makri      = Uzun
    Mamula                 = Ahududu.
    Mirmika                 = Karınca.
    Miksa       = Sümük
    Simbodzis-Simbolis = Sürçmek, ayağı sürçmek, takılmak, ayağını sürçmek
    Skotiya/İskotiya   = Karanlık
    Sukhtuç       = Karman çorman durumda olan tüy tomarı, kıl tomarı
    Şaflis       = Salya akıtmak
    Tardağan    = Paramparça, dört bir yana savrulmak.
    Tevor       = Çam’a benzeyen bir ağaç cinsi.
    Tsuhnis       = Yemeğin dibinin tutması ve yanması.
    Virga       = Tirgen, çatal şeklinde tarım vb. işler için yapılmış alet.
    Votan       = Yabani ot, yabani bitki.

    • Kazım Düzenli
    • Aktif Visirli
    • *
    • İleti: 231
    • Cinsiyet: Bay
    • GSM: 0534 303 30 37
    Yöremiz toponomisi ve Visir
    « Yanıtla #6: 22 Aralık 2008 - 22:30 »
  • Yayınlama
  • vALLAHi herkese helal olsun bu derlemelerinden dolayı.nerdeyse unutulmaya yüz tutmuş bu nenelerimizin kullandığı kelimeleri yeniden hatırlamak çok güzel ya,ben bunları yazıcıdan çıkarırım arkadaşlar,bakarsın lazım olur neme lazım. :D :D :D :D :D


     


    Facebook Yorumları

             
    Twittear